Jak wygląda badanie dna oka?

Jak przebiega badanie dna oka krok po kroku?

To szybka procedura w gabinecie okulistycznym. Na początku odbywa się krótki wywiad i podstawowe pomiary, często także ocena ostrości wzroku i ciśnienia w oku. Następnie do oczu podawane są krople rozszerzające źrenice. Po 15–30 minutach źrenice są szerokie, więc lekarz może obejrzeć siatkówkę. Badanie wykonuje się lampą szczelinową z soczewką, czasem w lupie i z oświetleniem czołowym. Niekiedy wykonywana jest też fotografia dna oka. Całość zwykle zajmuje kilkadziesiąt minut razem z oczekiwaniem na rozszerzenie źrenic.

Dlaczego lekarz rozszerza źrenicę przed badaniem dna oka?

Szeroka źrenica zwiększa pole widzenia wewnątrz oka. Dzięki temu widać centrum i obwód siatkówki, naczynia oraz tarczę nerwu wzrokowego. Ocena jest dokładniejsza, a ryzyko przeoczenia zmian mniejsze. U części osób z bardzo wąskim kątem przesączania decyzja o podaniu kropli zapada po ocenie budowy przedniej części oka. To zwiększa bezpieczeństwo.

Czy procedura oceny dna jest bolesna i jak wygląda dyskomfort?

Badanie dna oka jest bezbolesne. Możliwe jest krótkie pieczenie po kroplach. Jasne światło może być nieprzyjemne przez chwilę. Po rozszerzeniu źrenic pojawia się zamglenie widzenia z bliska i wrażliwość na światło. Objawy zwykle mijają w kilka godzin. Po badaniu pacjent nie powinien prowadzić samochodu do czasu ustąpienia zamglenia widzenia.

Jak przygotować się do badania i czego unikać przed wizytą?

Przydatne są okulary przeciwsłoneczne na drogę powrotną. Wiele osób planuje powrót z osobą towarzyszącą lub transport publiczny. Zalecane jest unikanie makijażu oczu w dniu badania. Osoby noszące soczewki kontaktowe często zdejmują je przed badaniem. Warto mieć etui i okulary zapasowe. Znaczenie ma informacja o przyjmowanych lekach, alergiach i chorobach towarzyszących, także o ciąży. Lekki posiłek i nawodnienie sprzyjają komfortowi. Alkohol i napoje energetyczne nie są wskazane.

Co widzi lekarz podczas oceny funduszu oka i co to oznacza?

W badaniu ocenia się:

• tarcze nerwu wzrokowego i jej zagłębienie, co pomaga w rozpoznawaniu jaskry,
• plamkę żółtą, gdzie wykrywa się zmiany związane z AMD i obrzękiem,
• naczynia siatkówki, ważne w cukrzycy i nadciśnieniu,
• obwód siatkówki, gdzie mogą pojawiać się przedarcia i odwarstwienia,
• ciało szkliste, w którym bywają zmętnienia.

Na dnie oka widać mikrokrwotoki, wysięki, obrzęki, złogi, zwężenia naczyń i inne cechy chorób ogólnych. Czasem stwierdza się obrzęk tarczy nerwu wzrokowego lub zapalne zmiany, co wymaga pogłębienia diagnostyki.

Jakie dodatkowe badania wykonuje się przy podejrzeniu zmian na dnie?

Dobór zależy od problemu. Często wykonywane są:

• OCT plamki i nerwu wzrokowego, czasem OCT-angiografia,
• angiografia fluoresceinowa lub indocyjaninowa (badanie inwazyjne z dożylnym podaniem barwnika; przed badaniem wymagane jest poinformowanie o ryzyku reakcji alergicznych i uzyskanie zgody pacjenta),
• USG oka przy zmętniałych ośrodkach lub podejrzeniu odwarstwienia,
• badanie pola widzenia w jaskrze i chorobach nerwu,
• pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego i grubości rogówki,
• fotografia dna oka i autofluorescencja do dokumentacji.

W MegaLens dostępny jest szeroki zakres diagnostyki siatkówkowej i jaskrowej, łącznie z OCT, USG oraz angiografią. W ramach poradni siatkówkowej i jaskrowej planuje się dalsze kroki leczenia, w tym laseroterapię czy iniekcje doszklistkowe, jeśli są potrzebne. Informacje o możliwych powikłaniach tych procedur oraz o alternatywach terapeutycznych podaje się i omawia podczas konsultacji przed podjęciem leczenia.

Jak często kontrolować dno przy cukrzycy lub nadciśnieniu?

W cukrzycy typu 2 kontrola zwykle odbywa się od momentu rozpoznania co 12 miesięcy. Gdy pojawiają się zmiany, odstępy skraca się do 3–6 miesięcy. W cukrzycy typu 1 pierwszą ocenę często planuje się po około 5 latach trwania choroby, potem co 12 miesięcy. W ciąży z cukrzycą kontrole bywają częstsze. W nadciśnieniu tętniczym typowe są kontrole co 1–2 lata, a przy stwierdzonych zmianach lub słabej kontroli ciśnienia nawet co 6–12 miesięcy. Ostateczny harmonogram ustala lekarz, biorąc pod uwagę wiek, krótkowzroczność i inne czynniki ryzyka.

Co zrobić po otrzymaniu wyników i kiedy szukać pilnej pomocy?

Wyniki warto omówić z okulistą i dostać jasny plan dalszego postępowania. W zależności od rozpoznania możliwa jest obserwacja, leczenie farmakologiczne, laseroterapia lub iniekcje doszklistkowe. W MegaLens w ramach konsultacji okulistycznej ustala się kompleksowy plan diagnostyki i terapii, również w poradni siatkówkowej, jaskrowej oraz w programach leczenia AMD i retinopatii cukrzycowej. Pilnej pomocy wymaga nagła utrata widzenia, pojawienie się „kurtyny” lub licznych błysków i nowych mętów, silny ból oka z nudnościami, gwałtowne pogorszenie ostrości czy jednostronne zaczerwienienie z wrażliwością na światło.

Podsumowanie

Badanie dna oka to proste narzędzie, które chroni widzenie i sygnalizuje choroby ogólne. Regularna kontrola daje szansę na wykrycie zmian, zanim zaczną szkodzić codziennemu życiu.

Umów konsultację okulistyczną w MegaLens i zaplanuj badanie dna oka w dogodnym terminie.